|
Rajada Puntland Haantaawilif
Dheer ka Dib
(SHHRF 0027/2005, 12 January
2005)
(Nuqul Soomaali)
Waxaa amman mudan dadweynaha
Puntland, kuwaasoo isticmaalay xaquuqdooda dastuuriga ah doorashooyinkii
madaxweynaha iyo ku-xigeenkiisa ee dhacay bisha kowaad ee sannadkan 2005.
Taasi waxay ahayd gabo-gabi xilli la soo maray iyo bilow mid ugub. Waxay
kaloo ahayd bilow fiican markii dadka Puntland ay muujiyeen in faankooda iyo
ficilkood isku meel u jeensan karaan. Dabaqadda siyaasaddu waxay muujisay,
muddo lix sano iyo bar ah, ka dib inay ka miro dhalin karaan rabitaanka
shacbiga.
Hadba aqbilaadda shacbiga aqbalo
maamulka waxay ku xirantahay daacadnimada maamulka, iyo sida loo xaqiiyo
fikirka Puntland ku asaasantay oo ahaa in maamulku hoos ka soo unkamo.
Qaabka maamul-hoos-ka-unuggu wuxuu khasbaa in maamulku uu leeyahay xisaabtan
bulshada xoog ku leedahay. Haddii bulshadu raalli ka tahay qaabka maamulka
waxay keenaysaa inay yaraato collaadda siyaasadeed. Taasina waxay
tilmaamaysaa tubta nabadda iyo dimoqoraadiyadda.
Maadaama ay Puntland weli ku
jirta waji colaad-damis, waxaa mudan in maamulka cusubi xoog saaro dib-u-dhayid
dhaawacyadii bulshada soo kala gaaray. Calool isu xaarnaan sahal kuma imaan
karto meel colaadi ka dhacay oo la isku tacadiyey. Sidaas daraaddeed, waxaa
lagama maarmaan ah in la raadsho hab looga bugsoodo wixii dhacay si bulshadu
horay uga sii tillaabsato. Tani kale waa in la helo niyad dhisan oo darsi
looga qaatay khaladaadkii hore, si aysan mustaqbalka u dhicin. Waa in ciddii
dambi cid kale ama ummadda ka gashay qoor keesataa.
Colaad kasta waxay ku rafataa
dheelitirka qaab-deegaanka ee bulsho. Si taas looga waantoomno, waa muhiim
in la helo caado ku salaysan ka hortag xididka colaadda intuusan fidin iyo
sababka uu salka ku hayo. Taas waxaa ka mid ah in xoog la saaro sidii looga
waantoomi lahaa ku xadgudubka xuquuqda aadamiga iyo sharcigaba.
SHHRF waxay soo dhawaynaysaa
doorashadda dhawaan loo dortay Gen. Maxamuud Muuse Hirsi (Cadde) iyo Xasan
Daahir Afqurac, madaxweyne iyo madaxweyne-ku-xigeenka Puntland. Inkastoo
shaqo adagi hor taal labadaas masuul, waxaa muuqda rajo bilow ah. In lagu
dhawaaqo in colaadda gobolka lagu dhameeyo wada hadal waa wax loo guuxo.
Sidoo kale dalbidda in hantida ummadda la dhowro waa waajib hore loo gudan
waayay welina muqaddas ah. Labadaas qodob (waa colaad hurin iyo
qaataye-qaado) waxay ahaayeen meelaha maamulkii hore ka dheelliyey.
Ugu dambayn waxaa SHHRF kula
talinaysaa maamulka cusub inay hangool ummadda uga qabato ragga ama dumarka
ku mabay hantidii ummadda, aanna lagu soo darin xubnaha muhiimka ah ee
maamulka hadda la unkayo. Kuwa galay dembi dagaaleedka ayaga warkooda daa.
Sultan
Hurre Human Rights Focus
suldanhurre@suldanhurre.org
www.suldanhurre.org |
